لیزینگ چیست و چه مفاهیمی دارد؟

لیزینگ و مفاهیم آن

یکی از مهمترین اجزای لیزینگ، طرفی است که حق استفاده از تجهیزات را به واسطه پرداخت اجاره معینی خواهد داشت. میزان اجاره و زمان آن در قرارداد از پیش مشخص می شود. قرارداد یک توافقنامه کتبی گفته می شود که بین اجاره کننده و اجاره دهنده تنظیم می شود. همه شرایط و مقررات مربوط به انتقال حق استفاده از تجهیزات و بازپرداخت در این گواهی نوشته شده است.

حتماً بارها در مورد لیزینگ شنیده اید! موضوعی که در رسانه ها بارها تکرار می شود اما در قالب های مختلف وجود دارد و شاید هنوز هم به طور دقیق نمی دانید که معنی و مفهوم لیزینگ چیست و چه کاربردی دارد؟ اینجاییم تا به زبانی ساده در مورد این موضوع صحبت کنیم.

لیزینگ در یک نگاه

چه خوب است که به زبان ساده در مورد معنی لیزینگ اطلاعات درستی داشته باشیم. Lease در واقع یک واژه انگلیسی است که به معنی اجاره دادن یا کرایه کردن است. در عمل شرایط به این صورت است که حق مالکیت در دست موجر است و حق استفاده در اختیار مستاجر است.

در ایران شرایط لیزینگ دارای چهارچوب مخصوص به خود است. در واقع قرارداد به شرط تملیک منعقد می شود و وارد مرحله اجرا می شود. طی آن حق استفاده از دارایی طبق زمان مشخص به مستاجر واگذار می شود. زمانی که قرارداد به اتمام رسید، مالکیت مورد اجاره به مستاجر انتقال می یابد.

مفاهیم لیزینگ

لیز گیرنده یا اجاره کننده: یکی از مهمترین اجزای لیزینگ، طرفی است که حق استفاده از تجهیزات را به واسطه پرداخت اجاره معینی خواهد داشت. میزان اجاره و زمان آن در قرارداد از پیش مشخص می شود.

لیز دهنده یا اجاره دهنده: می توان شخص یا شرکت یا موسسه مالی باشد که مالکیت قانونی تجهیزات را در تصرف دارد و طبق قرارداد Leasing تجهیزات را به ازای دریافت هزینه به اجاره کننده منتقل می سازد.

قرارداد: به یک توافقنامه کتبی گفته می شود که بین اجاره کننده و اجاره دهنده تنظیم می شود. همه شرایط و مقررات مربوط به انتقال حق استفاده از تجهیزات و بازپرداخت و همینطور مدت زمان و سایر شرایط در این گواهی نوشته شده است.

عرضه کننده: عرضه کننده در واقع همان تولیدکننده یا شرکت بازاریابی است که تجهیزات را بر اساس قرارداد لیزینگ مورد عرضه قرار می دهد.

اجاره: اجاره در واقع همان پرداخت دوره ای محسوب می شود که توسط اجاره دهنده برای استفاده از تجهیزات صورت می گیرد. این اعداد و ارقام در قرارداد قید شده است و به اجاره گیرنده ارائه می شود.

مفاهیم لیزینگ خودرو

مراحل اولیه عملیات لیزینگ

۱- قراردادی بین اجاره دهنده و اجاره کننده امضا خواهد شد.
۲- اجاره دهنده، هزینه تجهیزات را به عرضه کننده پرداخت می کند.
۳- تجهیزات به اجاره کننده ارائه و تحویل داده خواهد شد.
۴- اجاره کننده مبلغی را که طبق قرارداد از قبل تعیین شده است به اجاره دهنده پرداخت می کند.

دسته بندی کلی لیزینگ

لیزینگ در دو سبک سرمایه ای و عملیاتی وجود دارد که هر یک شامل ضوابط متفاوتی هستند.

لیزینگ عملیاتی
تعریف اولیه در مورد لیزینگ عملیاتی این است: مدت زمان این نوع در مقایسه با عمر مفید دارایی و یا موردی که به صورت لیزینگ در نظر گرفته می شود، کوتاه تر و محدودتر است.

لیزینگ عملیاتی در واقع یک نوع قرارداد لیزینگ محسوب می شود که دوره کوتاه مدتی دارد. در صورتی که نیاز است تجهیزات در یک مدت کوتاه استفاده شود این گزینه مناسب است. بگذارید یک مثال ساده بزنیم. فرض کنید که یک هواپیما دارای ۲۵ سال عمر مفید اقتصادی است اما با قرارداد لیزینگ عملیاتی این مدت زمان به ۵ سال خواهد رسید و به یک خط هوایی اجاره داده می شود.

طبق قراردادی که صورت می گیرد، اجاره دهنده، تجهیزات مورد نظر را در مقابل پرداخت دوره ای اجاره به متقاضی می سپارد. در واقع لیزینگ یکی از روش های هوشمندانه برای واگذاری تجهیزات صنعتی به نهادهای مختلف است. در واقع شرکت دارایی خود را به عنوان یک هسته اصلی تجارت و ارزش گذاری در نظر می گیرد. زمانی که دوره Leasing عملیاتی به پایان می رسد یک سری شرایط و گزینه ها مطرح می شود.

اول اینکه قرارداد لیزینگ ادامه یابد.
مورد بعدی اینکه تجهیزات یا دارایی واگذار شده باز گردد.
تجهیزات دیگری به خدمت گرفته شود.
تجهیزات مورد تعمیر قرار بگیرد.
تجهیزات با قیمت معادل بازار خریداری شود.

تعریف لیزینگ سرمایه ای
مورد دیگر که به نسبت مهمتر و قابل استناد تر است، Leasing سرمایه ای است. این مدل از لیزینگ در واقع شامل یک قرارداد تجاری می شود که یک سری قوانین را به دنبال دارد:

۱- متقاضی که به آن اجاره کننده یا وام گیرنده نیز گفته می شود، دارایی مورد نظر را انتخاب می کند. مثلاً میتواند یک نوع وسیله نقلیه را انتخاب کند.
۲- شرکت یا موسسه مالی که طرف اجاره دهنده است، دارایی را خریداری می کند.
۳- متقاضی می تواند در طول مدت Leasing از این دارایی استفاده نماید.
۴- متقاضی در ازای استفاده از این دارایی، مجموعه هزینه هایی را پرداخت می کند.
۵- اجاره دهنده بخش عمده ای از هزینه دارایی یا همه آن را به اضافه بهره ای که دریافت می شود دریافت می کند.
۶- اختیاری برای متقاضی در نظر گرفته می شود که بتواند مالکیت دارایی را به دست آورد. در واقع می تواند آخرین بخش از پرداخت یا قیمت مشخص شده را برای خرید دارایی با تخفیف در نظر بگیرد.

نکته مهم: شرکت مالی در دوره Leasing ، مالک قانونی دارایی است. اما اجاره کننده نیز بر دارایی تسلط دارد. این یعنی اجاره کننده نیز می تواند یک سری خطر یا مزایا برای دارایی ایجاد نماید.

نتیجه گیری

دنیای لیزینگ، در واقع نوعی اجاره کردن و در نهایت خریداری است. این روش در ایران و کشورهای مختلف شرایط و مدل های مختلفی دارد. از سوی دیگر میزان اجاره بها و حتی هزینه های مازادی که در نظر گرفته می شود با هم فرق دارد. بسیار مهم است که لیزینگ در مسیر درست خود حرکت کند و ارزش تجهیزات به درستی برآورد شود.

خرید قسطی یا Leasing خودرو، یک اصطلاح پر تکرار محسوب می شود که در دنیای اتومبیل بسیار از آن یاد می شود. در واقع موقعیت مالی و سطح شرایطی که از سوی اجاره دهنده و اجاره کننده در نظر گرفته می شود نیاز به مذاکره دارد. بسیار مهم است که موقعیت قرارداد بررسی شود. سطح تنظیم قرارداد اهمیت زیادی دارد و می تواند تاثیرگذار باشد.

دقت کنید که قرارداد Leasing باید به شکلی صورت بگیرد که طرفین رضایت کامل داشته باشند و این موضوع نیاز به بررسی دقیق قوانین در کشور مورد نظر خواهد داشت.

طراحی و اجرا: سایت طراحان